مفهوم علوم انسانی دراندیشۀ نخست ویلهلم دیلتای

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

در تاریخ تفکر به ویژه در حوزۀ علوم انسانی اندیشۀ ویلهلم دیلتای نقطۀ عطف محسوب می­شود. دوران دیلتای با علم­زدگی تمام عیار مصادف بود عده­ای که علم­زده بودند میان روش علوم طبیعی با علوم انسانی تفاوت اساسی قایل نبودند و هر داعیه­ای که داشتند مآل کارشان به ماده انگاری مکانیکی می­رسید. دیلتای با این گروه به مقابله برخاست و معتقد شد که برای حل مسئله نسبت علوم انسانی با شناخت طبیعت باید به سنخیت موضوع و محتوای هر علمی با روش تحقیق در آن علم توجه کنیم در غیراین­صورت به شناخت وافی و کافی نخواهیم رسید.    

دیلتای موضوع علوم انسانی را واقعیت اجتماعی _تاریخی و روش تحقیق در آن را درون­نگری و تجربه درونی می­داند. تجربه درونی از نظر او یقینی­تر از تجربۀ بیرونی است. لذا علوم انسانی می­تواند به یقین بیشتری درقیاس با علوم طبیعی دست یابد.
اصل الاصول اندیشۀ دیلتای در این راه اصل پدیدار است. این اصل بیان می­کند که اشیا همانند احساسات به عنوان امور واقع آگاهی به انسان داده می­شود و تابع شرایط آگاهی است.

کلیدواژه‌ها


  1. ژولین فروند، آراء و نظریه‌ها درعلوم انسانی،مترجم علی محمد کاردان، تهران،مرکز نشر دانشگاهی،1362
  2. درآمدی بر هرمنوتیک، واعظی احمد، تهران، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ هفتم،1393
  3. به اهتمام علی خورسندی طاسکوه،علوم انسانی و ماهیت تمدن سازی آن تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی ،1388
  4. ویلهلم دیلتای، مقدمه بر علوم انسانی، ترجمه منوچهر صانعی دره بیدی، تهران، انتشارات ققنوس، 1388
  5. ویلهلم دیلتای، به فهم درآوردن جهان انسانی،ترجمه منوچهر صانعی دره بیدی، تهران انتشارات ققنوس، 1392
  6. ویلهلم دیلتای، تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی،ترجمه منوچهر صانعی دره بیدی، تهران، انتشارات ققنوس، 1389
  7. "ویلهلم دیلتای، زندگی و افکار"، هـ .پ ریکمن ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران،انتشارات هرمس، 1393
  8. محمدرضا ریخته‌گران، چند مقاله فلسفی، تهران، موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی،1384
  9. دکتر رضا داوری اردکانی، فلسفه در روزگار فروبستگی، گفتگو و نگارش علی خورسندی طاسکوه، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی،1387
  10. Dilthey,Wilhelm Introduction to the human sciences (selected works vol.1) ed. By Rudolf makkreel and frithjof Rodi.princeton: Princeton University press1989
  11. Dilthey, Wilhelm. Understanding the human world. (selected works vol.2) ed. By Rudolf makkreel and frithj of Rodi.Princeton: Princeton university Press2010
  12. Dilthey, Wilhelm. The formation of Historical world in the Human Sciences (Selected works vol.3) ed.by Rudolf makkreel and frithjofRodi. Princeton university Press,2003
  13. Descriptive psychology and Historical Understanding, Wilhelm Dilthey, Trenslation by: Richard M. Zaner and Kennth L. Heiges, MartinusNijhoff,the Hague,1977
  14. Grondin, Jean. Introduction to Philosophical Hermeneutics Yale university Press, 1994