غرب شناسی بنیادی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار فلسفه، گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج،ایران

2 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج، ایران

3 کارشناسی ارشد فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج، ایران

10.30465/os.2025.48267.1959

چکیده

تجربه در اندیشه هایدگر نه به‌عنوان فرآیندی صرفاً حسی یا ذهنی، بلکه به‌عنوان نحوه‌ای از بودن انسان در جهان مطرح می‌شود. هایدگر با محوریت مفهوم دازاین (Dasein)، تجربه را به‌عنوان گشودگی وجودی انسان نسبت به هستی و جهان توصیف می‌کند. وی ساختار صوری پرسش از وجود را در قالب سه مؤلفه اصلی: موضوع پرسش، مرجع پرسش، و مقصد پرسش تبیین می‌کند و نشان می‌دهد که تجربه، همواره در چارچوب فهم و تفسیر بنیادین انسان از هستی رخ می‌دهد. همچنین ضمن مقایسه هرمنوتیک وجودی هایدگر با هرمنوتیک کلاسیک، نشان می‌دهد که هایدگر فهم را از سطح بازسازی نیت مؤلف فراتر برده و به سطحی وجودی ارتقا می‌دهد. همچنین، با نقد متافیزیک غربی و برجسته‌سازی مفهوم «فراموشی وجود» به تحلیل نقش تجربه در آشکارسازی حقیقت هستی پرداخته می‌شود. هایدگر زمان‌مندی، جهان‌مندی، و در-جهان-بودن را ساختارهای بنیادین دازاین می‌داند که تجربه انسان را در پیوندی عمیق با افق تاریخی و وجودی قرار می‌دهد. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که تجربه از منظر هرمنوتیک وجودی هایدگر، نه تنها امری شناختی یا حسی، بلکه یک فرآیند وجودی است که در آن انسان از طریق فهم و تفسیر، به آشکارسازی حقیقت هستی و معنای خود و جهان می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها

منابع فارسی:
احمدی، بابک (1381)، هایدگر و پرسش بنیادین، تهران: مرکز.
بوخنسکی، اینوسنتیوس (1379)، فلسفه معاصر اروپایی، ترجمه: شرف الدین خراسانی، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.
جمادی، سیاوش (1386)، زمینه و زمانه جستاری در زندگی و اندیشه هوسرل و هایدگر، چاپ اول، تهران: ققنوس.
خاتمی، محمود (1385)، جهان در اندیشه هیدگر، تهران: اندیشه معاصر.
دیلتای، ویلهلم (1388)، درباره علوم انسانی، ترجمه محمود نوالی، تهران: نشر هرمس.
سلیمی، حسین (1389)، هرمنوتیک و شناخت روابط جهانی، چاپ اول، تهران: رخداد.
شلایرماخر، فریدریش (1385) ، هرمنوتیک، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر مرکز.
عبدالکریمی، بیژن (1381)، هایدگر و استعلاء: شرحی بر تفسیر هیدگر از کانت، تهران: نقد و فرهنگ.
فولکیه، پل (1378)، هستی شناسی (بحث وجود)، ترجمه: یحیی مهدوی، چاپ اول، تهران: مرکزنشر دانشگاهی.
 کوروز، موریس(1379)، فلسفه هایدگر، ترجمه: محمود نوالی، تهران: حکمت.
مشکات(بیات)، عبدالرسول (1391)، فرهنگ واژه ها: درآمدی برمکاتب و اندیشه های معاصر، با همکاری جمعی از نویسندگان، نشر: تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعۀ علوم انسانی؛ قم: مؤسسۀ اندیشه و فرهنگ دینی.
مک کواری، جان (1377)، فلسفه وجودی، ترجمۀ: محمّد سعید حنایی کاشانی، چاپ اول، تهران: هرمس.
نوالی، محمود(1391)، درآمدی بر هستی‌شناسی بنیادین هایدگر،  تهران: نشر هرمس.
______ (1376)، مارتین هایدگر، تهران: گروس.
واعظی، احمد(1386)، درآمدی برهرمنوتیک، چاپ پنجم، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
ورنو وال، ژان (1372)، پدیدارشناسی و فلسفه هست بودن، ترجمه: یحیی مهدوی، تهران: خوارزمی.
همدانی، امید (1386)، عرفان و تفکر، تهران: نگاه معاصر.
هایدگر، مارتین (1386)، هستی و زمان، ترجمه: عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی.
_______ (1391و1386)، وجود و زمان، ترجمۀ: محمود نوالی، چاپ اول و دوم : دانشگاه تبریز.
منابع غیر فارسی:
Heidegger, Martin (1962), Being and Time, Translated by John Macquarrie and Edward Robinson.
________________(1977), _____________. Trans. John Macquarrie & Edward Robinson. Harper & Row, 1977.
_____________(1977), basic  writings,Ed.david  Farrell.Harper  and  ROW,  New  York.
____________ (1982), nietzshe,Translated David  farrel krell,Harper& Row,1979.
Richardson, wiliam J(1974), Heidegger Through phenomenology to thought, Martinus Nijhoff, the Hague, Netherlans.
Krell, DaVid Farrell(1978), Martin Heidegger basic writings, London, Routleg.
Dreyfus, Hubert L(1991), Being-in-the-World: A Commentary on Heidegger's Being and Time, Division I. MIT Press.