غرب شناسی بنیادی

هوسرل و ترابدنمندی: زیست جهان و بدنمندی دیجیتال

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار فلسفه جدید و معاصر دانشگاه مازندران

10.30465/os.2026.54491.2104
چکیده
مفاهیمی همچون زیست جهان و بدنمندی از مهم ترین مفاهیم پدیده شناسی هوسرل هستند. هوسرل در اثر متاخر خود، بحران علم اروپایی، اشاره می کند علوم طبیعی و دقیقه در دوره ی مدرن، با نادیده گرفتن بنیان های زیسته آگاهی، به بحران معنا دچار شده اند. هوسرل بدن زیست را به مثابه بنیاد ادراک، کنش و جهت مندی آگاهی توصیف می کند. به واسطه ی بدن زیسته است که تجارب ما تقرر پیدا می کنند. اما در زمانه ی ما، تحقق بدنمندی در فناوری های دیجیتال رخ می دهد و بسط پیدا می کند و بدن تبدیل به مجموعه ای از کد ها، رمزها وداده ها می شوند که از طریق آنها مرزهای میان جهان، انسان و بدن فیزیکی و مجازی نوسان پیدا می کنند. این پژوهش برآن است با خوانشی انتقادی به مفهوم زیست جهان، بدن و بدنمندی در اندیشه هوسرل و محور قرار دادن نظریه های مطرح شده پس از او، بدن و بدنمندی را در قلمرو زیست جهان دیجیتال مورد تامل قرار دهد. در این مقاله، این قلمرو تازه ی تامل درباره بدن و بدنمندی، پدیده شناسی ترابدنمندی نامیده شد. پدیده شناسی ترابدنمندی به طور عام، بدنمندی را در ساحت و تجربه امردیجیتال صورتبندی می کند.

کلیدواژه‌ها


حجتی، علی و مصلح، علی‌اصغر. (1401). فلسفه میان‌فرهنگی با تأکید بر نقش «دیگری» از منظر برنارد والدنفلس. غرب شناسی بنیادی، 13 (2)، 25-45.
یزدانی، هما و متولیان، امین. (1404) بدن خوانشگر: تأملاتی دربارة بدنمندی فرآیندها و فناوری­های خواندن دیجیتال. فلسفه علم، 15 (1)، 239-267.
 
Derrida, J. (1976). Of Grammatology (G. C. Spivak, Trans.). Johns Hopkins University Press. (Original work published1967).
Dourish, P. (2004). Where the Action Is: The Foundation of Embodied Interaction. MIT Press.
Foucault, M. (1977). Discipline and Punish: The Birth of the Prison (A. Sheridan, Trans.). Pantheon Books.
Hansen, M. (2004). New philosophy for new media. MIT Press.
Hansen, M. (2006). Bodies in Code: Interface with Digital Media. Routledge.
Hansen, M. (2015). Feed-Forward: On the Future of Twenty-Century Media. University of Chicago Press.
Heidegger, M. (1962). Being and Time (Macquarie & E. Robinson, Trans.). Harper & Row.
Hojjati, a. & Mosleh, a. a. (2022). Intercultural Philosophy with an Emphasis on The Role of The "Other" Based on Bernhard Waldenfels' Perspective. Fundamental Western Studies, 13 (2) , 25-45. doi: 10.30465/os.2023.44612.1891. [In Persian]
Husserl,E. (1970).The Crisis of European Sciences and Transcendental Phenomenology (D. Carr, Trans). Northwestern University Press.
Husserl,E. (1980).Ideas Pertaining to a Pure Phenomenological philosophy , second Book (R. Rojcewicz & A. Schuwer, Trans.). Springer.
Husserl,E. (1983). Ideas Pertaining to a Pure Phenomenology and to a Phenomenological Philosophy , First Book (F. Kersten, Trans.). Martinus Nijhoff Publishers.
Husserl,E. (1989). Ideas II: Studies in the Phenomenology of Constitution (R. Rojcewicz & A. Schuwer, Trans.).Kluer.
Husserl,E. (2013). Cartesian Meditation: An introduction to phenomenology (D. Cairns, Trans.). Dordrecht:Springer.
Ihde, D. (2002). Bodies in technology. University of Minnesota Press.
Levinas,E. (1999) Totality and Infinity (A. Lingis, Trans.). Duquesne University Press. (Original Work Published 1961).
Merleau-ponty, M. (2012). Phenomenology of Perception (D.Landes, Trans.). Routledge.
Nancy, J-L. (2000). Being Singular Plural (R. D. Richardson & A. E. O’Byrne, Trans.). Stanford University Press.
Nancy, J-L. (2008). Corpus (R. A. Rand, Trans.). Fordham University Press.
Poster, M. (2001). Information Please: Culture and Politics in the Age of Digital Machines. Duke University Press.
Stiegler, B. (1998). Technics and time, 1: The fault of Epimetheus (R. Beardsworth & G. Collins, Trans.). Stanford University Press.
Stiegler, B. (2009). Technics and time, 2: Disorientation (S. Barrker, Trans.). Stanford University Press.
Stiegler, B. (2019). Technics and Time, 3: Cinematic Time and Question of Malaise. Stanford University Press.
Verbeek, P. P. (2015). Moralizing Technology Understanding and Designing the Morality of Things. University of Chicago Press.
Yazdani, Homa & Motevallian, Amin. (2025). The Reader’s Body: Reflections on the Embodiment of Digital Reading Practices and Technologies. Philosophy of Science, Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS) Biannual Journal, Vol. 15, No. 1, Spring and Summer 2025, 239-267. doi: 10.30465/ps.2025.52063.1786. [In Persian]
Zahavi,D. (2003). Husserl’s Phenomenology. Stanford University Press
Zahavi,D. (2005). Subjectivity and Selfhood: Investigating the First-Person Perspective. MIT Press.