غرب شناسی بنیادی
اخلاق موقت دکارت و تفسیر پست‌مدرنِ نیچه‌ای فوکویی از اخلاق؛ خوانش بینامتنی

علیرضا آرام؛ عاطفه سادات میرفاطمی

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.30465/os.2022.40398.1810

چکیده
  دکارت در فرایند واکاوی معرفت‌شناختی خود، که به شک دستوری شهرت دارد، نوعی از انضباط رفتاری را با وصفِ موقت برگزیده است. در این توصیه‌نامه‌ی اخلاقی، بدون حاجت به مبنای فلسفی پیشین و فارغ از مضمون اعتقاد و میزان انسجام یا استحکام آن، زیستن بر مبنای اصولی مفید، مشترک و نسبتاً ساده ترویج می‌شود. پرسش این‌جاست که میان این تفسیرِ حداقلی ...  بیشتر

تطبیق نظریه عدالت از دیدگاه صدر و نوزیک

سید محمدرضا امیری طهرانی

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 19-41

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.34273.1681

چکیده
  در این مقاله نظریه عدالت را از دیدگاه سید محمدباقر صدر و رابرت نوزیک تحلیل و مقایسه می‌کنیم. نظریه عدالت از دیدگاه این دو اندیشمند به طور جداگانه در مقاله های متعددی بحث شده است. نوآوری این مقاله مقایسه و تحلیل دیدگاه‌های این دو تن درباره نظریه عدالت از دریچۀ نگاه به مبنا و مفهوم حق است. مبنای این مقایسه، حضور  مقولۀ مشترک «حق» ...  بیشتر

مواجهه با بحران‌‌ رابطه‌ی خود و دیگری در پاندمی کووید-19 بر اساس نظریه‌ی حکمت عملی ریکور

سیده اکرم برکاتی؛ یوسف شاقول؛ محمدجواد صافیان

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 43-58

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.37164.1743

چکیده
  در روند کنترل بحران کنونی شیوع بیماری‌ کوید-19، آنچه بیش از هرچیز شنیده‌ایم تأکید بر فاصله‌گذاری است. اما آیا این فاصله‌گذاری‌ مکانی در نظام روابط افراد، ممکن است در زمان طولانی منجر به دگرگونی‌ هنجارهای رفتاری متداول گردد؟ آیا از هم گسیختن انواع این نظام‌مندی‌ها که مانند طرح‌های روایی می‌توانند نقش وحدت‌بخش داشته باشند، قابل ...  بیشتر

فیزیس یا فوزیس؟ (ریشه شناسی مفهوم طبیعت در علم الاساطیر و فلسفه یونانی)

حسن بلخاری

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 59-78

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.38451.1772

چکیده
  طبیعت یا فیزیس یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم فلسفه یونانی است. فیزیس اصطلاحی فلسفی، کلامی و علمی است که معمولاً در زبان انگلیسی به طبیعت ترجمه می‌شود. این مقاله، معانی مختلف فیزیس در تمدن یونانی، از دوره اساطیر تا ظهور فلسفه در یونان را مورد بحث قرار داده و به‌ویژه در باب دو تلفظ مختلف فوزیس و فیزیس در ایران (با توجه به دو ترجمه متفاوت ...  بیشتر

تکوین گفتمان تعهد اجتماعی در هنر معاصر غرب

ترنم تقوی؛ مصطفی گودرزی

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 79-104

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.37662.1752

چکیده
  یکی از کارکردهای ارزشی هنر در دنیای معاصر، مبارزه علیه اشکال سلطه مانند سلطه نژادی، قومی، طبقاتی و سلطه از طریق جنگ بر مردمان سرزمینی دیگر است. این پژوهش در جهت پاسخ به این پرسش که گفتمان تعهد اجتماعی در هنر معاصر جهان، چگونه خود را مطرح کرده و نمود آن در نحوه بیان آثار هنری چگونه است؟ به روشی توصیفی تحلیلی، روند شکل­گیری گفتمان تعهد ...  بیشتر

فهمِ حقیقت ناپایدار و نسبت آن با خلق اثر هنری نزد دریدا

شراره تیموری؛ شمس الملوک مصطفوی؛ مریم بختیاریان

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 105-133

http://dx.doi.org/10.30465/os.2022.39157.1786

چکیده
  در حالی که اغلب فیلسوفان بر این مسأله‌ تأکید دارند که ما چگونه یکدیگر را می‌فهمیم، دریدا با پافشاری بر پیچیدگی‌های نوع خاصِ فهم ما، بر این مسأله که ما چرا و چگونه یکدیگر را نمی‌فهمیم، تمرکز دارد. از نظر دریدا ما در این جهان در گونه‌ای تعلیق مدام قرار داریم که مانع فهم کامل ما از حقیقت آن می‌شود. حقیقتی که نه تنها ناپایدار است، بلکه ...  بیشتر

ریشه های ملی گرایی جدید در بریتانیا و خروج از اتحادیه اروپا

جواد سوری؛ سیدرضا موسوی نیا

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 135-165

http://dx.doi.org/10.30465/os.2022.38413.1768

چکیده
  تحلیل‌های مختلفی درباره تصمیم انگلستان برای خروج از ‌اتحادیه ‎اروپا (برگزیت) از زمان همه پرسی  2016 ارائه شده ‌است. عمده تحلیل ها ناظر بر پیامدهای نابرابری ناشی از اقتصاد ­سیاسی، ‌‌‌جهانی ‌شدن، ادغام اروپا و مساله مهاجران متمرکز‌اند، از منظر این پژوهش ظهور ملی­گرایی جدید در بریتانیا را از طریق ریشه های تاریخی، میراث فرهنگی ...  بیشتر

دکارت، شکِّ متافیزیکی و بنیادگذاریِ روش

محمدتقی طباطبائی

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 167-189

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.38854.1780

چکیده
  شکّ روشیِ دکارت را هم آنان نقد می‌کنند که یک‌سره با شکّ میانه‌ای ندارند، هم دیگرانی که آن را برای آغازِ اندیشیدنِ روش‌مند، نابسنده می‌دانند. بااین‌حال، دست‌آوردهای شکّ روشیِ او در فلسفه‌های پس از وی، جذب شده و همواره درکار است. هدف این مقاله آن است تا نشان‌ دهد که دکارت چگونه در راهِ پاسخ به پرسشی ناگزیر، از بنیادِ متافیزیکیِ ...  بیشتر

دیالکتیک زیبایی در اندیشه افلاطون

سید نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 191-219

http://dx.doi.org/10.30465/os.2022.39208.1787

چکیده
  ایده زیبایی بی‌شک یکی از مفاهیم اساسی در فلسفه افلاطون است و حتی می‌توان آن را هم‌پای ایده خیر و واحد دانست که همانند آن ایده‌ها، نقش اساسی در نظام دیالکتیکی افلاطون دارد. جهت‌گیری دیالکتیکی این ایده با پرسش سقراط از خود زیبایی در محاوره هیپیاس بزرگ شروع می‌شود و هر چند هیپیاس از عهده پاسخ او برنمی‌آید اما از یک سو دلالت‌های متنوع ...  بیشتر

تحلیل و بررسی سوالِ آیا کانت ایده‌آلیسم است؟ با تکیه بر آراء نیچه و شوپنهاور

سید حسن فلسفی طلب؛ جمال سروش

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 221-243

http://dx.doi.org/10.30465/os.2022.38079.1776

چکیده
  وجه تمایز ایده‌آلیسم کانت با ایده‌آلیسم جزمی ‌و مادی در نقد اول بطور کامل مشخص است. یک نوع ایده‌آلسیم دیگر که کانت به انکار آن میپردازد؛ ایده‌آلیسم اِشکالی (problematic)(صوری)‌ است که علم انسان به جهان خارج را به واسطه‌ی همین تجربه درونی و مفاهیم می‌داند که آنهم نیازمند استدلال به شیوه تحلیلی است. کانت در مقابل این ایده‌آلیسم، بحثِ ...  بیشتر

بررسی نقّادانة نظریة "وانمایی" دراندیشة بودریار با نگاهی به پراگماتیسم

عبدالرئوف میرزامحمدی؛ محمد رعایت جهرمی

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 245-270

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.36643.1723

چکیده
  کانون این مقاله بررسی مساله تکنولوژی در عصر اطلاعات و در پی آن برآمدن امری به نام وانمایی در اندیشة ژان بودریار است. این مقاله با رویکرد تحلیل و بررسی، به مسائلِ ذیل اشاره دارد: رابطة اطلاعات و معنا چگونه است؟ اطلاعت چگونه امر واقع را فرو می‌بلعد؟ وانمایی چیست و تفاوت آن با بازنمایی و تظاهر در چیست و سرانجام جهان وانمایی چگونه جهانی ...  بیشتر

مفهوم «دیرند» در فلسفه ی هانری برگسون و تاثیر آن بر روایت در جنبش سینمای هنری اروپا

مرجان نادرزاده گوارشکی؛ علی مرادخانی؛ حمیدرضا افشار

دوره 12، شماره 1 ، شهریور 1400، صفحه 271-302

http://dx.doi.org/10.30465/os.2021.36898.1730

چکیده
  زمان از دیدگاه هانری برگسون، فیلسوف فرانسوی(1859-1941) عبارت است از تجمع، تکامل و استمرار، و استمرار عبارت است از تکامل دائمی زمان گذشته که در آینده فرو می‌رود. این دیدگاه پاسخ فلسفه‌ی او به پرسش همیشه‌گی انسان در رابطه با ذات زمان است که از دل آن مفهوم دیرند هویدا می شود. این مقاله بر آن است تا به تبیین مفهوم دیرند (Duration) در فلسفه‌ی هانری ...  بیشتر